“Thấy mới tin, không thấy không tin”

Cao tăng: “Thí chủ, chẳng hay có điều gì trên đời này mà ngài không tin tưởng nhất?”

Người vô thần: “Tôi thấy mới tin, không thấy thì không tin”.

Cao tăng: “Ồ, thí chủ, ngài rất thẳng thắn. Nhưng ngài thấy đấy, có một cung điện màu xanh dát vàng, to lớn, nguy nga, đang ở trước mặt ngài khoảng 100 mét. Khi màn đêm buông xuống và bóng tối bao phủ, liệu ngài có cho rằng cái cung điện to lớn ấy không hề tồn tại?”

Người vô thần: “Tất nhiên là nó vẫn tồn tại, nhưng chỉ là bị bóng đêm bao phủ”.

Cao tăng: “Vậy thì bóng đêm là gì?”

Người vô thần: “Là…”

Cao tăng: “Khi trời tối, ngài tin vào bóng đêm? Còn lúc trời sáng, ngài tin vào ánh mặt trời?”

Người vô thần: “À thì…”

Cao tăng: “Này thí chủ, thực ra ngài có thể nhìn thấy những thứ mà ngài không nhìn thấy, tòa cung điện nằm ở đó và không bao giờ dịch chuyển, chỉ có tâm hồn và trí tuệ của ngài đã bị bóng đêm phong kín mà thôi, thế nên tòa cung điện đã biến mất khỏi tâm của ngài”.

Người vô thần (chắp tay biểu lộ sự thành kính): “Xin cao tăng chỉ giáo”.

Cao tăng: “Tất cả những điều làm tâm của ngài lung lạc cũng giống như bóng đêm bất tận và vô minh này, chỉ có cách thể hiện là khác nhau thôi. 

Hàng chục ngàn thứ tạo vật trên thế gian này cũng nhiều như cát sông Hằng, cho dù ngài có nhìn thấy hay không, có thể cảm nhận hay không, thì chúng vẫn luôn tồn tại ở đó; nếu ngài cứ ngồi dưới đáy giếng mà nhìn lên bầu trời, thì thật khó để hiểu được vũ trụ vô tận này. Nói cách khác, không thể tóm gọn trong việc nhìn thấy hay không nhìn thấy”.