Khổng Tử chẳng nhớ rõ mình có bao nhiêu học trò, nhưng theo hậu thế kiểm đếm dùm ông có khoảng 3.000 học trò, trong đó có 72 học trò giỏi, gọi là thất thập nhị hiền. Ông khi xưa lỡ chiêu nạp một môn sinh chưa tốt, đó là trò tên Mỗ.
Khổng Tử có học trò tên Mỗ, người nước Đằng. Mỗ học vào loại trung bình, song luôn luôn tự cho mình là giỏi nhất. Học được vài năm, Mỗ nóng lòng xin về nước vì tưởng rằng đã học hết đạo của thầy. Tử Cống (một người quê ở nước Tề có họ Đoan Mộc tên là Tứ, tự Tử Cống là một môn sinh ưu tú của Khổng Tử, năng ngôn thiện biện, là thiên tài ngoại giao) thấy vậy hỏi thầy Khổng Tử:
Người ấy về nước rồi làm quan có sao không?
Khổng Tử rung đùi đáp: Không sao.
Tử Cống lại hỏi tiếp: Làm tướng có được không?
Khổng Tử vuốt râu đáp: Được.
Tử Cống lại hỏi tiếp: Thế nhỡ về làm giặc?
Khổng Tử vừa ngáp vừa trả lời: Cũng không hại gì.
Bấy giờ Tử Cống mới yên tâm mà thủng thẳng nói: Nghe nói Mỗ xin về nước chỉ để làm thầy!
Khổng Tử vừa nghe câu đó, bỗng giật bắn mình. Thế là chân không kịp xỏ giày, áo không kịp cài khuy, vội vàng lao ra cổng...
Học trò đuổi theo hỏi: Thầy chạy đi đâu?
Khổng Tử vừa chạy vừa đáp: Sang ngay nước Đằng.
Tử Cống lại hỏi: Sang nước Đằng làm gì?
Khổng Tử vẫn vừa chạy vừa trả lời: Sang nước Đằng ngăn không cho tên Mỗ làm thầy. Hắn có làm quan thì cùng lắm chỉ hại đến một ấp. Làm tướng cũng chỉ hại đến một thành. Thậm chí có làm giặc cũng chưa chắc đã hại nổi ai. Nhưng nếu hắn làm THẦY thì sẽ hại đến muôn đời. Ngay cả ta cũng khó mà tránh khỏi liên luỵ.
Comments
Post a Comment